کلیباسیلوز طیور یک بیماری عفونی ناشی از سویههای بیماریزای اشریشیا کلی (E. coli) و یکی از علل مهم زیان اقتصادی در صنعت طیور جهان است. مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها به پیدایش سویههای مقاوم انجامیده و باقیمانده آنتیبیوتیک در گوشت مرغ و تخممرغ سلامت انسان را تهدید میکند. از این رو، یافتن ترکیبات کمکی ایمن برای افزایش اثربخشی آنتیبیوتیکهای موجود یکی از مسائل مهم در پرورش طیور و سلامت عمومی است. نارینجنین، یک فلاونوئید طبیعی، بهعنوان عامل درمانی برای بیماریهای گوناگون بهطور گسترده بررسی شده، اما اثربخشی آن در ترکیب با آنتیبیوتیکها برای درمان کلیباسیلوز طیور تاکنون مطالعه نشده بود.
پژوهشگران دانشکده علوم زیستی و مهندسی غذای دانشگاه مهندسی هبی در چین یک مدل کلیباسیلوز طیور ایجاد کردند و پرندگان را با نارینجنین و آمیکاسین، بهتنهایی یا بهصورت ترکیبی، درمان کردند. در مقایسه با تکدرمانی، ترکیب نارینجنین و آمیکاسین بار باکتریایی را در قلب، کبد، طحال، ریه و کلیه به میزان ۵ تا ۶ واحد لگاریتمی (log10 CFU/g) بهطور معنیداری کاهش داد (p < 0.01).
بررسیهای آسیبشناسی بافتی نشان داد درمان ترکیبی در مقایسه با گروهی که فقط آمیکاسین دریافت کرده بود، آسیبهای ریه و دوازدهه را بهطور چشمگیری کاهش داد. افزون بر این، درمان ترکیبی اثرات ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی معنیداری داشت؛ سطح سرمی فاکتور نکروز تومور آلفا (TNF-α)، اینترلوکین-۱ بتا (IL-1β) و مالوندیآلدئید (MDA) کاهش و فعالیت آنزیمهای سوپراکسید دیسموتاز (SOD) و گلوتاتیون پراکسیداز (GSH-Px) افزایش یافت (p < 0.05).
توالییابی 16S rRNA نیز نشان داد درمان ترکیبی ترکیب میکروبیوتای روده را بهطور معنیداری تعدیل کرد: فراوانی نسبی پروتئوباکتریها از ۴۴ درصد در گروه آلوده به ۱٫۲ درصد رسید (p < 0.01) و فراوانی فیرمیکوتها و باکتروئیدتها تا سطحی همتراز با گروه شاهد سالم افزایش یافت.
به گفته نویسندگان، این نتایج شواهدی از توان درمانی نارینجنین بهعنوان یک تقویتکننده (سینرژیست) مؤثر آنتیبیوتیک در ترکیب با آمیکاسین علیه کلیباسیلوز طیور فراهم میکند.