مجلهٔ «Animals» (بازل) در ۶ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ شمارهٔ ۳۵۰۵ از دورهٔ ۱۶، شمارهٔ ۲۱ را با عنوان «حفاظت ناقص آنتی‌بادی منشأ مادری در برابر آنفلوانزای کم‌بیماری‌زای پرندگان H9N2 در جوجه‌های گوشتی تجاری» منتشر کرده است. مشخصات کتابشناختی از رکورد PubMed به شناسهٔ ۴۳۰۲۷۲۳۶ و DOI 10.3390/ani16213505 به‌دست آمده است. متن کامل در این نوبت از صفحهٔ PMC13762322 بازیابی شد. نویسندگان Jong-Yeol Park، In-Kyu Lee، Ji-Eun Son، Ki-Woong Kim، Kai-Qiong Zheng، Cheng-Dong Yu، Won-Bin Jeon، Hyung-Kwan Jang، Bai Wei و Min Kang هستند. وابستگی آنان گروه بیماری‌های پرندگان دانشکدهٔ دامپزشکی و مرکز بیماری‌های پرندگان دانشگاه ملی جون‌بوک در ایکسان، جمهوری کره، و شرکت Bio Disease Control (BIOD) است. نویسندگان مسئول Bai Wei و Min Kang هستند. مقاله در ۱ اکتبر ۲۰۲۶ دریافت، در ۳۱ اکتبر بازنگری و در ۳ نوامبر پذیرفته شده و تاریخ انتشار الکترونیکی آن ۶ نوامبر ۲۰۲۶ است. In-Kyu Lee، Hyung-Kwan Jang و Min Kang در شرکت BIOD شاغل‌اند. گزارش حاضر بر متن کامل مقاله استوار است، نه فقط بر چکیده.

انتقال و کاهش آنتی‌بادی مادری

به‌نوشتهٔ نویسندگان، H9N2 کم‌بیماری‌زا در تولید طیور کره اندمیک مانده و جوجه‌های گوشتی تجاری، به‌دلیل کوتاه بودن دورهٔ تولید، عمدتاً واکسینه نمی‌شوند و بر آنتی‌بادی مادری منتقل‌شده از مرغ‌های مادر واکسینه‌شده تکیه می‌کنند. این مطالعه انتقال و کاهش آنتی‌بادی مادری را در یک سامانهٔ تجاری واحد کمی کرد و حفاظت را در برابر چالش همولوگ با سویهٔ دودمان Y280 سنجید. سرم جفتی از مرغ‌های مادر و جوجه‌های یک‌روزه در شش مرغداری تجاری گرفته شد. عیار HI گله‌های مادر از ۷٫۴ تا ۱۰٫۳ log2 (میانگین ۹٫۲ ± ۱٫۱) و در جوجه‌های یک‌روزه از ۵٫۸ تا ۷٫۱ log2 (میانگین ۶٫۷ ± ۰٫۴) بود. بازده انتقال در سطح مزرعه به‌طور میانگین ۱۸٫۲ ± ۱۱٫۵٪ برآورد شد (فاصلهٔ اطمینان ۹۵٪: ۶٫۱ تا ۳۰٫۴٪) و برآورد تجمعی حاصل از کاهش میانگین log2 برابر ۱۵٫۶٪ بود. نویسندگان نوشته‌اند که بازده انتقال متناسب با عیار گلهٔ مادر افزایش نمی‌یابد و دامنهٔ عیار جوجه‌ها نسبت به مرغ‌ها فشرده‌تر است؛ همبستگی منفی میان عیار مادر و بازده انتقال را باید با احتیاط تفسیر کرد، چون خودِ عیار مادر در مخرج محاسبه است. کاهش آنتی‌بادی در ۹۰ جوجهٔ گوشتی از ۱ تا ۲۲روزگی، در فواصل هفت‌روزه، پایش شد. شیب برازش‌شده ۰٫۳۰- واحد log2 در روز بود و نیمه‌عمر برآوردی ۳٫۲ روز به‌دست آمد (R = ۰٫۹۹۷۲). میانگین جمعیت حدود ۳٫۲روزگی از آستانهٔ ۶ log2 که در کره معیار اثربخشی واکسن‌های H9N2 است پایین‌تر رفت، تا روز ۹٫۶ به زیر ۴ log2 و تا روز ۱۶ به زیر ۲ log2 رسید و حدود روز ۲۲ به حد تشخیص نزدیک شد. نویسندگان محاسبه کرده‌اند که در چرخهٔ تولید ۳۵ تا ۴۲روزه، آنتی‌بادی در سطح یا بالاتر از آن آستانه کمتر از ۸٪ عمر پرنده (حدود ۷٫۶٪ از یک چرخهٔ ۴۲روزه) باقی می‌ماند.

چالش با سویهٔ Y280

در آزمایش چالش، ۳۲ جوجهٔ گوشتی تجاری Arbor Acres بر اساس عیار فردی HI در ۷روزگی، نه با تخصیص تصادفی، به چهار گروه هشت‌تایی با عیار دقیق ۰، ۲، ۴ یا ۶ log2 تقسیم شدند. ارزیابی علائم بالینی نسبت به گروه کور نبود و گروه شاهد بدون چالش با سرم فیزیولوژیک وجود نداشت؛ گروه صفر، گروه چالش‌شدهٔ بدون آنتی‌بادی قابل‌تشخیص بود. همان روز، همهٔ پرندگان از راه بینی با 10^7.0 EID50 از جدایهٔ A/chicken/Korea/A21-MRA-003/2021 (دودمان Y280) در ۰٫۲ میلی‌لیتر چالش شدند. علائم بالینی (افسردگی، پرژولیده، علائم تنفسی و کاهش مصرف دان) به‌مدت پنج روز پایش شد. علائم در ۸ از ۸، ۸ از ۸، ۷ از ۸ و ۰ از ۸ پرنده در گروه‌های عیار ۰، ۲، ۴ و ۶ دیده شد؛ روند در میان طبقات معنادار بود و هیچ مرگ‌ومیری رخ نداد. بااین‌حال، در روز ۵ پس از چالش، ویروس از سواب دهانی‌حلقی همهٔ پرندگان، از جمله گروه عیار ۶ که هیچ علامت بالینی نداشت، جدا شد و عیار دفع میان گروه‌ها اختلاف معنادار نداشت (p = ۰٫۱۹)؛ از نظر عددی، بالاترین عیار دفع (۶٫۴ ± ۰٫۵۲ log10 EID50 در میلی‌لیتر) در همین گروه با بالاترین آنتی‌بادی مادری ثبت شد. جداسازی از لوزهٔ کورکی از ۸۷٫۵٪ در گروه صفر به ۳۷٫۵٪ در گروه شش کاهش یافت؛ روند میان طبقات معنادار بود (p = ۰٫۰۳۱)، اما مقایسهٔ زوجی دو انتهای طیف به معناداری آماری نرسید (p = ۰٫۱۱۹) و فاصلهٔ اطمینان شاخص حفاظت گروه شش صفر را در بر می‌گرفت.

محدودیت شواهد و جمع‌بندی نویسندگان

جمع‌بندی نویسندگان این است که آنتی‌بادی مادری به‌تنهایی بعید است در تمام چرخهٔ تولید حفاظت پایدار بدهد: حفاظت مشاهده‌شده در برابر بیماری بالینی قوی، در برابر عفونت روده‌ای ضعیف، و در برابر دفع تنفسی غایب بود. اثر آنتی‌بادی مادری بر انتقال پرنده به پرنده هنوز تعیین نشده است. آنان توصیه کرده‌اند راهبردهای مهار H9N2 در جوجهٔ گوشتی در برابر نقاط پایان ویروس‌شناختی ارزیابی شود، نه فقط حفاظت بالینی یا سرمی، و به ایمنی ایجادشده در خودِ جوجه از نخستین روزهای زندگی توجه شود. محدودیت‌های طرح شامل تخصیص غیرتصادفی بر اساس عیار، نبود کورسازی در ارزیابی علائم، نبود گروه بدون چالش، و اجرای آزمایش در یک سامانهٔ تجاری و در برابر یک سویهٔ همولوگ Y280 است. این مقاله توصیهٔ تغییر برنامهٔ واکسیناسیون مرغ مادر یا جوجهٔ گوشتی در ایران نیست. سه تن از نویسندگان با شرکت BIOD وابسته‌اند و بودجه از برنامهٔ IPET/MAFRA کره تأمین شده است. زمینهٔ H9N2 و واکسن جوجهٔ گوشتی در دارواک، از جمله عفونت مختلط IB و Y280 در مرغ گوشتی، واکسن mRNA آنفلوانزای H9N2 از جوجه‌ها محافظت کرد و آنفلوانزای H9N2: واکسن‌های mRNA و نقشه راه آمده است.

تحلیل کوتاه

در این سامانهٔ تجاری کره، بازده انتقال آنتی‌بادی مادری ضد H9N2 حدود ۱۸٪ بود و نیمه‌عمر آن ۳٫۲ روز برآورد شد؛ میانگین جمعیت خیلی زود از آستانهٔ ۶ log2 پایین آمد. فقط گروه با بالاترین عیار در چالش ۷روزگی بدون علامت ماند، اما دفع دهانی‌حلقی در همهٔ پرندگان، با عیارهای قابل‌مقایسه، رخ داد. طرح چالش تصادفی و کور نبود و انتقال پرنده به پرنده سنجیده نشد. یافته‌ها به دودمان Y280 و شرایط این آزمایش محدود است و این نوشته توصیهٔ تغییر برنامهٔ واکسیناسیون جوجهٔ گوشتی در ایران نیست.