دامداران ناحیهٔ ناکاسونگولا در اوگاندا پس از گزارشهایی از ابتلای دامهای واکسینه به تب برفکی، دربارهٔ کارایی واکسنهایی که وزارت کشاورزی، صنایع دامی و شیلات این کشور تأمین کرده تردید کردهاند. این نگرانی میتواند کارزار واکسیناسیون اجباری در این ناحیه را تضعیف کند؛ کارزاری که برای مهار بیماری و برداشتهشدن محدودیتهای قرنطینهای اجرا میشود.
ناکاسونگولا یکی از ناحیههایی است که برنامهٔ ملی واکسیناسیون تب برفکی را اجرا میکند. این برنامه بر پایهٔ بازیابی هزینه است و دامداران باید برای هر رأس گاو یا خوک ۸٬۰۰۰ شیلینگ و برای هر بز یا گوسفند ۴٬۰۰۰ شیلینگ بپردازند. طبق گزارشهای منتشرشده در اوگاندا، وزارتخانه برای این کارزار ۴۷۵ هزار دوز واکسن تب برفکی با منشأ ایرانی و روسی تأمین کرده که برای ۲۶۵ هزار گاو، ۱۳۵ هزار بز، ۳۰ هزار گوسفند و ۴۵ هزار خوک در نظر گرفته شده است.
به گفتهٔ سم اسواگو، دامپزشک ناحیه، تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ فقط ۹۶٬۲۶۵ دام در ۱٬۸۶۶ مزرعه واکسینه شده و ۳۷۸٬۷۳۵ دوز هنوز مصرف نشده است. مسئولان دامپزشکی ناحیه میگویند برخی دامداران پس از شنیدن خبر ابتلای دامهای واکسینه، تمایلی به شرکت در برنامه ندارند.
اسواگو گفته است دامداران چند روستا، از جمله واجالا، کاباکازی، کامونینا، کیابوگو، مولونزی و کاسوزی، از بروز تب برفکی در دامهایی خبر دادهاند که واکسن با منشأ ایرانی گرفته بودند. او از وزارتخانه خواسته است مصرف واکسنهای وارداتی از ایران را تا پایان بررسیها فوراً متوقف کند. این اظهارات ادعای مسئول ناحیه است و تا اعلام نتایج آزمایشها، دربارهٔ علت این موارد نتیجهای اعلام نشده است.
فرد کابندا، دامدار زیرشهرستان وابینیونیی، گفته است دامداران با وجود بار مالی از برنامه استقبال کرده بودند، اما گزارش ابتلای دامهای واکسینه آنان را ناامید و مردد کرده است. او افزوده برخی دامداران بیشتر برای نشاندادن پایبندی به دستور دولت و به امید برداشتهشدن قرنطینه در برنامه شرکت میکنند، نه از سر اطمینان به واکسن.
جیمز کاکونگولو، کمیسر تولید و بهداشت دام وزارتخانه، در پاسخ گفته است ممکن است این ابتلاها پیش از آن رخ داده باشد که واکسن فرصت کافی برای ایجاد ایمنی محافظ داشته باشد؛ چون دام واکسینه بلافاصله پس از تزریق محافظت نمیشود و در دورهٔ ایمنیسازی همچنان میتواند به بیماری مبتلا شود. او همچنین گفته است ممکن است بعضی دامها هنگام واکسیناسیون از قبل آلوده بوده باشند، که ظهور علائم پس از واکسن را توضیح میدهد.
به گفتهٔ کاکونگولو، وزارتخانه بررسی گستردهای را آغاز کرده و نمونهها برای آزمایش جمعآوری شده است. نتایج ظرف دو هفته انتظار میرود و به شناسایی علل احتمالی ابتلاها کمک خواهد کرد. قرنطینهٔ تب برفکی به دلیل شیوع بیماری در پنج زیرشهرستان ناکاسونگولا، یعنی کاکوگه، ناکیتوما، لوامپانگا، وابینیونیی و نابیسوئرا، اعمال شده است. تب برفکی با تب، زخم دهان و پا، لنگش و افت تولید در دامهای حساس همراه است.
پایش اثر واکسیناسیون و مدیریت کارزارهای واکسن در دارواک هم دنبال شده است؛ برای نمونه میتوانید دربارهٔ کیت الایزای بومی کره برای پایش واکسیناسیون لمپیاسکین، پایش سرمی ۲۴ هزار دام پس از واکسن طاعون نشخوارکنندگان کوچک در هند و گفتوگوی روسیه دربارهٔ صادرات واکسن دامی به بورکینافاسو بیشتر بخوانید.