نشریهٔ پرتغالی «Veterinária Atual» در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ گزارش داد سازمان جهانی بهداشت دام (WOAH) کار بازنگری استانداردهای بینالمللی خود دربارهٔ خدمات دامپزشکی و فرآوردههای دامپزشکی را، در پاسخ به مشکل داروهای دامپزشکی تقلبی یا بیکیفیت، آغاز کرده است. بهنوشتهٔ گزارش هیئت تحریریهٔ همین نشریه، هدف این است که به کشورها ابزارهایی برای تقویت تشخیص و مهار این فرآوردهها داده شود. صفحهٔ رسمی فراخوان WOAH در این نوبت باز نشده و مطالب زیر از همین پوشش خبری نقل شده است.
اعتبار تصویر: بررسی نمونه با میکروسکوپ در آزمایشگاه — Pexels، عکس ۳۹۳۸۰۲۲ (عکاس Chokniti Khongchum؛ مجوز رایگان Pexels). تصویر تزئینی است و به آزمایشگاه سازمان جهانی بهداشت دام مربوط نیست.
گسترهٔ بازنگری و گروه کارشناسی
بهگزارش نشریه، برای تشکیل یک گروه چندرشتهای از متخصصان فراخوان بینالمللی اعلام شده تا بازنگری دو مرجع اصلی را آماده کنند: بخش کیفیت خدمات دامپزشکی در کد بهداشت حیوانات خشکیزی، و یک فصل از دستورالعمل آزمونهای تشخیصی و واکسنهای حیوانات خشکیزی. مراقبت پس از عرضه از کیفیت داروهای دامپزشکی یکی از محورهای مرکزی است؛ WOAH میخواهد توانایی اعضا را برای تشخیص فرآوردههای تقلبی یا بیکیفیتِ در گردش تقویت کند و همکاری میان نهادهای دخیل در مهار آنها را بیشتر کند. گروه آینده باید متخصصانی از تنظیم مقررات داروهای دامپزشکی، چرخهٔ عمر فرآورده از ساخت تا امحا، ساخت و کنترل کیفیت واکسنهای دامی، بازرسی در طول زنجیرهٔ تأمین، و اجرای مقررات را گرد آورد. سازمان همچنین هماهنگی بیشتر خدمات دامپزشکی با بازرسان، مقامهای گمرکی و نیروهای انتظامی را برای پیشگیری، تشخیص و پاسخ پیشنهاد کرده است.
سامانهٔ اطلاعرسانی و مهلت اعلامشده
بهگفتهٔ WOAH در همین گزارش، این کار به تصمیمهای پیشین اعضا پاسخ میدهد و با توسعهٔ سامانهای برای اطلاعرسانی دربارهٔ فرآوردههای دامپزشکی تقلبی و بیکیفیت در بخش حیوانی مرتبط است؛ قصد آن است که اطلاعات هم در داخل هر قلمرو و هم میان قلمروها گردش کند. گروه به ریاست کل WOAH گزارش خواهد داد، از متخصصان شناختهشدهٔ بینالمللی با نمایندگی متوازن پنج منطقهٔ سازمان (آفریقا، قارهٔ آمریکا، آسیا-اقیانوسیه، اروپا و خاورمیانه) تشکیل میشود، و اعضا ابتدا برای ۱۲ ماه منصوب میشوند با امکان تمدید بر حسب پیشرفت کار. نشریه نوشته است نامنویسی تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ باز بوده و از جمله شرایط آن بیش از ده سال تجربه در یکی از حوزههای مورد نیاز و شناخت مستند از مسائل بینالمللی فرآوردهها و داروهای دامپزشکی تقلبی و بیکیفیت است. تاریخ انتشار همین مقاله (۱۰ نوامبر ۲۰۲۶) پس از مهلت اعلامشده است؛ در این گزارش تمدید مهلت تأیید نشده و نباید فرض کرد که نامنویسی همچنان باز است. این خبر بهمعنای تصویب نهایی استاندارد تازه نیست و وضعیت اجرایی آن در ایران بررسی نشده است.
زمینهٔ کیفیت و عرضهٔ غیرمجاز داروهای دامپزشکی، از جمله داروی دامی غیرمجاز: 79 سایت موردوویا، داروی دامی غیرمجاز: مسدودسازی 140 سایت روسیه و داروهای دامپزشکی ایرلند شمالی: راهنمای تکمیلی ویامدی در دارواک آمده است.
تحلیل کوتاه
این خبر از آغاز یک فرآیند بازنگری در WOAH خبر میدهد، نه از تصویب استانداردی تازه یا از الزام فوری برای کشورها. هدف اعلامشده تقویت تشخیص و مهار داروهای دامپزشکی تقلبی یا بیکیفیت، از جمله با مراقبت پس از عرضه و هماهنگی با گمرک و نهادهای انتظامی است، اما زمانبندی نهایی و متن پیشنویس در این گزارش نیامده است. تاریخ انتشار مقالهٔ پرتغالی (۱۰ نوامبر) پس از مهلت اعلامشدهٔ نامنویسی گروه کارشناسی (۲۳ اکتبر) است؛ در این گزارش تمدید مهلت تأیید نشده و نباید فرض کرد که هنوز میتوان نام نوشت. برای ایران، پیام کلی همان اهمیت زنجیرهٔ تأمین قانونی و کیفیت فرآورده است؛ این متن وضعیت بازار ایران یا تصمیم سازمان دامپزشکی کشور را بررسی نکرده است.