وزارت محیط زیست ژاپن، همزمان با وزارت کشاورزی، جنگلداری و شیلات این کشور، از ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ نظرخواهی عمومی درباره تأیید «مقررات استفاده نوع اول» از یک واکسن زنده نوترکیب (تراریخته) برای سگ را آغاز کرد. این نظرخواهی تا ۲۵ نوامبر ۲۰۲۶ ادامه دارد.
موضوع درخواست، سویه CPV 630a پاروویروس سگ با ژن پروتئین کپسید VP2 تغییریافته (CPV VP2، Protoparvovirus carnivoran 1) است که شرکت MSD Animal Health ژاپن در ۱ ژوئن ۲۰۲۶ برای تأیید آن به وزیران کشاورزی و محیط زیست درخواست داده است. طبق «قانون کارتاهنا» ژاپن (قانون حفظ تنوع زیستی از طریق تنظیم استفاده از موجودات تراریخته)، هر استفاده از موجودات تراریخته بدون جلوگیری از انتشار آنها در محیط، به تأیید پیشین این دو وزارتخانه نیاز دارد.
دامنه استفاده درخواستشده شامل حمل و نگهداری (از جمله حمل و نگهداری دامهای واکسینه حامل واکسن زنده)، استفاده در کارآزمایی بالینی و در چارچوب درخواست ثبت دارو، تزریق به سگ (که مصرف غذایی ندارد) و دفع وسایل و پسماندهای پس از تزریق است.
طبق مدارک درخواست، این سویه بر پایه سویه CPV 154 ساخته شده است؛ سویهای ضعیفشده که سالهاست در ژاپن و سایر کشورها بهعنوان واکسن زنده در سگ استفاده میشود. در آن ژن کپسید VP2 برگرفته از سویه Jes پاروویروس سگ با جایگزینی دو باز قرار داده شده است. پروتئین VP2 حدود ۹۰ درصد پروتئینهای کپسید ویروس را تشکیل میدهد و نقش اصلی را در ایمنیزایی واکسن دارد، اما توالی ژن NS که در تکثیر و بیماریزایی ویروس نقش دارد، همان توالی سویه ضعیفشده CPV 154 است و ویروس هیچ ژن خارجی از گونهای دیگر ندارد.
محصولات حاوی این سویه در خارج از ژاپن عمدتاً با نامهای تجاری Nobivac Puppy DP PLUS و Nobivac DP PLUS، یعنی واکسن زنده ترکیبی همراه با ویروس دیستمپر سگ، عرضه میشوند. این واکسن در ۹ دسامبر ۲۰۲۰ از طریق رویه متمرکز در اروپا تأیید شد و تا مه ۲۰۲۴ در ۵۱ کشور مجوز گرفته است. به گفته شرکت، تا ژوئیه ۲۰۲۴ هیچ رویداد زیستمحیطی مرتبط با استفاده از آن گزارش نشده است.
کمیته بررسی داروهای دامی مبتنی بر فناوری DNA نوترکیب، وابسته به شورای امور دارویی و بهداشت مواد غذایی ژاپن، ارزیابی شرکت را معتبر دانست. به گفته این کمیته، عدم بیماریزایی ویروس در آزمایشهای تزریق به سگ و نیز به گونههای غیرهدف شامل گربه، فرت، موش و مرغ تأیید شده و ویروس در پنج پاساژ متوالی در سگها بیماریزا نشد و از نظر ژنتیکی پایدار ماند. طبق مدارک درخواست، در گربهها دفع ویروس واکسن و انتقال آن به گربههای همقفس مشاهده شد. ایمنی محافظتی سه روز پس از تزریق ایجاد میشود و احتمال نوترکیبی با سایر سویههای پاروویروس سگ یا با پاروویروس گربه بسیار پایین ارزیابی شد. کمیته نتیجه گرفت که استفاده طبق این مقررات خطری برای تنوع زیستی ایجاد نمیکند.
بر همین اساس، وزیران کشاورزی و محیط زیست ژاپن قصد دارند این درخواست را تأیید کنند و تصمیم نهایی پس از بررسی نظرات دریافتی گرفته خواهد شد.