نشریهٔ «دامپزشکی و زندگی» (Veterinariya i Zhizn) در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ گزارشی به قلم Alexey Makeev با عنوان «در مکمل خوراکی فیتودوک کارنیتین برای سگ، گربه و دام آنتیبیوتیک پیدا شد» منتشر کرده است. متن اصلی این خبر صفحهٔ روسی Vetandlife است و نسخهٔ انگلیسی همان روز منتشر شده است. بهنوشتهٔ این گزارش، سازمان نظارت دامپزشکی و گیاهپزشکی روسیه (روسسلخوزنادزور) ثبت دولتی مکمل خوراکی «فیتودوک کارنیتین» (ФИТОДОК Карнитин) را پس از کشف آنتیبیوتیک در آن معلق کرد. اطلاعیههای رسمی ادارات منطقهای همین سازمان، از جمله ادارهٔ اومسک و ادارهٔ تاتارستان، تاریخ شروع تعلیق را ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کردهاند.
اعتبار تصویر: نمای نزدیک گاو شاروله در کنار آخور فلزی — Ann Hannes / Pexels (مجوز Pexels؛ استفاده آزاد). تصویر تزئینی است و به دامهای مرتبط با این فرآورده مربوط نیست.
تصمیم نظارتی و یافتهٔ آزمایشگاه
بهنوشتهٔ Vetandlife، پس از تعلیق ثبت، تولید، ورود، جابهجایی و فروش این مکمل ممنوع است. اطلاعیهٔ ادارهٔ تاتارستان نیز با استناد به بند ۴ مادهٔ ۱۱٫۸ قانون شمارهٔ 4979-I، جابهجایی، ورود و فروش را پس از این تصمیم ممنوع اعلام کرده است. در منابع، توسعهدهنده ООО «Ареал Медикал» (آرئال مدیکال) و تولیدکننده ООО «АВЗ С-П» (AVZ S-P) آمده است. مکمل در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۱ با شمارهٔ PVR-2-36.21/03676 ثبت شده بود. طبق دستورالعمل نقلشده در Vetandlife و اطلاعیههای رسمی، این فرآورده برای عادیسازی سوختوساز و افزایش بهرهوری و ماندگاری دامهای پرورشی و طیور، و نیز برای بهبود کارکرد کبد و افزایش مقاومت به تنش در سگ و گربه به کار میرود.
اطلاعیهٔ ادارهٔ روسسلخوزنادزور در استان اومسک (۲۹ اکتبر ۲۰۲۶) و اطلاعیهٔ مدیریت بینمنطقهای سیبری (۲۷ اکتبر ۲۰۲۶) مبنای تصمیم را نتایج آزمایشگاه مؤسسهٔ دولتی VGNKI روی سری ۰۲۰۲۲۵ با تاریخ تولید ۲ فوریهٔ ۲۰۲۵ اعلام کردهاند. در نمونهها افلوکساسین ۱۶ میکروگرم در کیلوگرم، انروفلوکساسین ۱۸۶٫۸ میکروگرم در کیلوگرم و سیپروفلوکساسین ۱٫۳ میکروگرم در کیلوگرم گزارش شده است. آزمایشهای تکمیلی وجود افلوکساسین (۱۰ میکروگرم در کیلوگرم) و انروفلوکساسین (۳۶ میکروگرم در کیلوگرم) را تأیید کرده است؛ در گزارش آزمایش تکمیلی نام سیپروفلوکساسین نیامده و در این متن ساخته نشده است. مبنای حقوقی تعلیق، بند ۳۷ آییننامهٔ ثبت دولتی مکملهای خوراکی مصوب فرمان وزارت کشاورزی روسیه مورخ ۷ مهٔ ۲۰۲۵ به شمارهٔ ۳۱۶ ذکر شده است. در بخش توضیحی اطلاعیهٔ اومسک آمده است که یافتن آنتیبیوتیکهای فلوئوروکینولون در مکملهای عمومی خوراکی تخلف جدی است، نباید در این فرآوردهها وجود داشته باشند، و ممکن است به تجمع در گوشت، شیر و تخممرغ و نیز به مقاومت ضدمیکروبی کمک کند. این بند یک یادداشت توضیحی ادارهٔ منطقهای است، نه گزارش اندازهگیری باقیمانده در فرآوردههای غذایی.
توضیح تولیدکننده
در بهروزرسانی ساعت ۲۰:۴۶ روز ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، Vetandlife نظر شرکت «انویسی آگرووتزاشچیتا» (НВЦ Агроветзащита) را منتشر کرد. شرکت گفته است دادههای لازم در موعد، در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، به روسسلخوزنادزور ارسال شده است. بهگفتهٔ همین شرکت، مکمل برای حیوانات خانگی کوچک و دامهای مولد ایمن است؛ آنتیبیوتیکهای یافتشده در مقادیر جزئی از مواد اولیه منشأ گرفتهاند و بهخاطر مصرف مکمل با رقت ۱:۱۰۰۰ خطرناک نیستند؛ تحقیق داخلی انجام و علت شناسایی و رفع شده است؛ و AVZ در حال تهیهٔ مدارک برای احیای گواهی ثبت و بازگشت مکمل به گردش است. روسسلخوزنادزور بهنقل Vetandlife گفته بود پس از کشف آنتیبیوتیک از توسعهدهنده و تولیدکننده خواسته شده دربارهٔ رفع تخلفها اطلاعات بدهند و چنین اطلاعاتی به سازمان نرسیده، سپس ثبت معلق شده است. این دو روایت در منابع کنار هم آمدهاند و در این گزارش یکی بر دیگری ترجیح داده نشده است.
محدودیت شواهد
این خبر اعلام تعلیق ثبت دولتی در روسیه است، نه لغو قطعی ثبت و نه ارزیابی ایمنی مستقل از سوی دارواک. احیای گواهی در منبع بهعنوان اقدام در دست تهیه آمده، نه بهعنوان تصمیم صادرشده. غلظتهای آزمایشگاهی از اطلاعیههای منطقهای بر اساس آزمایش VGNKI نقل شدهاند و Vetandlife نام مولکولها و مقدارها را ذکر نکرده است. دو مجموعه عدد (آزمایش اولیه و تکمیلی) هر دو گزارش شدهاند و میانگین ساخته نشده است. ادعاهای ایمنی، منشأ مواد اولیه، و بیخطر بودن در رقت ۱:۱۰۰۰ موضع تولیدکننده است و در منابع بازشده در این نوبت با دادهٔ مستقل تأیید نشده است. این خبر مجوزی یا توصیهای برای مصرف یا عدم مصرف در ایران نیست. زمینهٔ نظارت بر فرآوردههای دامپزشکی، از جمله فلاوومایسین 80: توقف فروش سه سری در روسیه، واکامست و متروبیوتیک: ممنوعیت فروش چند سری و باقیمانده داروی طیور روسیه: 15 تخلف در دارواک آمده است.
تحلیل کوتاه
این خبر تعلیق ثبت دولتی یک مکمل خوراکی در روسیه است، نه لغو قطعی ثبت و نه بررسی ایمنی در ایران. آزمایشگاه VGNKI در اطلاعیههای رسمی فلوئوروکینولونها را در یک سری مشخص گزارش کرده و دو مجموعه غلظت آمده است؛ میانگین ساخته نشده است. تولیدکننده میگوید دادهها پیش از تاریخ تعلیق ارسال شده، مقادیر جزئی بوده و علت رفع شده است؛ سازمان بهنقل منبع خبری گفته چنین اطلاعاتی نرسیده است. احیای گواهی ثبت هنوز در حد تهیهٔ مدارک گزارش شده، نه تصمیم نهایی. این مطلب توصیه یا مجوزی برای بازار ایران نیست.