یک مطالعهٔ چندمرکزی گذشته‌نگر که در مجلهٔ Veterinary Medicine and Science منتشر شده، میزان عفونت محل جراحی (SSI) در ۳۰ روز پس از ماستکتومی در سگ و گربه را برآورد کرده و عوامل خطر، مصرف ضدمیکروب‌ها، یافته‌های میکروبی و وضعیت کنترل عفونت در درمانگاه‌ها را بررسی کرده است.
طراحی مطالعه
در این پژوهش ۶۱۵ عمل ماستکتومی انجام‌شده در ۱۲ درمانگاه دامپزشکی استان تهران بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بررسی شد. پرونده‌های دارای عفونت محل جراحی را دو پژوهشگر به‌طور مستقل و با اصطلاحات به‌روز دامپزشکی دوباره ارزیابی کردند و هفت عامل پیش‌بین منتخب بالینی با رگرسیون لجستیک شرطی طبقه‌بندی‌شده بر اساس درمانگاه تحلیل شد. بیشتر بیماران سگ‌های عقیم‌نشده‌ای بودند که بدون برداشتن هم‌زمان رحم و تخمدان ماستکتومی شدند.
میزان عفونت و عوامل خطر
عفونت محل جراحی پس از ۵۴ عمل از ۶۱۵ مورد (۸٫۸ درصد؛ فاصلهٔ اطمینان ۹۵ درصد: ۶٫۸ تا ۱۱٫۳ درصد) رخ داد که ۵۰ مورد سطحی و ۴ مورد عمقی بود. هر ۳۰ دقیقه افزایش مدت جراحی با نسبت شانس تعدیل‌شدهٔ ۲٫۳۷، هیپوترمی حین جراحی با ۳٫۶۶، هر واحد افزایش نمرهٔ وضعیت بدنی با ۱٫۶۰ و سابقهٔ جراحی بزرگ قبلی با ۳٫۵۷ با بروز عفونت همراه بود. این ارتباط‌ها در گربه‌ها به‌طور مستقل نشان داده نشد.
مقاومت چنددارویی و ناهمخوانی درمان
در ۱۶ مورد از ۳۳ عفونتی که کشت شده بودند، جدایهٔ مقاوم به چند دارو (MDR) شناسایی شد و در ۱۵ مورد از ۳۰ مقایسهٔ قابل ارزیابی، آنتی‌بیوتیک مصرف‌شده با الگوی حساسیت جدایه همخوانی نداشت؛ یعنی در نیمی از موارد، دارو احتمالاً بر باکتری عامل اثر مؤثری نداشته است. این یافته با بحث‌های جهانی دربارهٔ راهنماهای مصرف آنتی‌بیوتیک در دامپزشکی همسو است.
ضعف کنترل عفونت در درمانگاه‌ها
میانگین امتیاز ممیزی کنترل عفونت درمانگاه‌ها ۴٫۶ از ۱۰ (انحراف معیار ۱٫۷) بود. پژوهشگران نتیجه گرفتند که جراحی طولانی‌تر، هیپوترمی حین عمل، نمرهٔ وضعیت بدنی بالاتر و سابقهٔ جراحی بزرگ با عفونت محل جراحی مرتبط‌اند و یافته‌ها از پایش استاندارد عفونت، کاهش خطرهای پیرامون جراحی، درمان بر پایهٔ کشت و مدیریت مصرف ضدمیکروب‌ها پشتیبانی می‌کند. در همین زمینه گزارش ضدمیکروب‌های غیرآنتی‌بیوتیکی در درمانگاه‌های کلمبیا نیز خواندنی است.