کرمهای نواری جنس رایهتینا (Raillietina) از انگلهای رایج روده در طیورند و بهرهوری دام و طیور را کم میکنند. افزایش مقاومت به ضدانگلهای رایج باعث شده توجه به جایگزینهای گیاهی بیشتر شود؛ مقاومت دارویی در انگلها موضوعی فراگیر است؛ از مقاومت به بوپارواکون در تیلریوز گاوی تا جستوجوی نشانگرهای مقاومت دارویی کرم پیچخور.
نیتریک اکسید (NO) که آنزیم نیتریکاکسید سنتاز (NOS) تولید میکند، تنظیمکنندهٔ مهم کارکردهای عصبیعضلانی و سلولی است، اما نقش آن بهعنوان هدف دارویی در کرمهای نواری کمتر بررسی شده است. پژوهشگران هندی و روسی در این مطالعه جایگاه NOS عصبی (NOS1) و نوع القاشدنی آن (NOS2) را در بافتهای رایهتینا مشخص کردند و دیدند عصارهٔ گیاه هولارنا پوبسنس (Holarrhena pubescens) آنها را چگونه تغییر میدهد.
کرمها با ۲۰ میلیگرم در میلیلیتر از عصارهٔ اتانولی پوست ساقهٔ گیاه و بخش اتیلاستاتی آن، حلشده در بافر فسفات، تیمار شدند. فعالیت NOS با رنگآمیزی NADPH-دیافوراز در کل کرم و برشهای یخزده نشان داده شد. ایمنوفلورسانس با پادتنهای پلیکلونال خرگوشی علیه NOS1 و NOS2 انجام شد و آزمایشهای زیستشیمیایی، فعالیت NOS را از راه تشکیل سیترولین و آزادسازی NO را با روش گریس (نیتریت) سنجیدند.
فعالیت NOS در پوشش بیرونی (تگومان)، عضلات و پارانشیم کرم گسترده بود. NOS1 در بافتها پراکنده دیده شد، در حالی که NOS2 بیشتر در تگومان قرار داشت. تیمار با عصارهٔ هولارنا پوبسنس با افزایش معنادار بیان NOS و آزادسازی NO همراه بود. پژوهشگران میگویند این نخستین شاهد ایمنوفلورسانس برای وجود پروتئینهای شبیه NOS1 و NOS2 در رایهتینا و برای تغییر آنها در پی تیمار با این عصاره است و NOS را هدف احتمالی اثر ضدکرمی عصارهها میدانند.
با این حال، نتایج هنوز مقدماتی است. آزمایش در محیط آزمایشگاهی انجام شده، آزمایش مهار عملکردی NOS انجام نشده و پادتنهای پستانداران بدون تأیید مولکولی اختصاصی برای هر ایزوفرم در رایهتینا به کار رفتهاند. پس این یافتهها هنوز نمیتوانند بهعنوان دارو برای طیور تفسیر شوند. ترکیبهای گیاهی در درمان طیور پیشتر هم بررسی شدهاند؛ نمونهاش همافزایی فلاونوئید نارینجنین با آمیکاسین در کلیباسیلوز طیور است.