سالمونلا انتریتیدیس (SE) یکی از مهم‌ترین عوامل بیماری مشترک انسان و دام است که گوشت و تخم‌مرغ طیور را آلوده می‌کند و بیماری‌های گوارشی غذازاد در انسان ایجاد می‌کند. با وجود رعایت بهتر امنیت زیستی و وجود واکسن‌های تجاری، آلودگی گوشت جوجه‌های گوشتی به این باکتری هنوز مشکل است و راهبرد تازه‌ای برای واکسیناسیون لازم است.
پژوهشگران دانشگاه ایالتی اوهایو و دانشگاه کلمسون در آمریکا اثر کمکی (ادجوانتی) پروبیوتیک لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس را بر یک واکسن زیرواحدی خوراکی سالمونلا بررسی کردند. این نانوواکسن بر پایهٔ نانوذره‌های کیتوزان متصل به مانوز ساخته شده و پروتئین‌های غشای خارجی (OMP) و آنتی‌ژن‌های تاژک (FLA) سالمونلا انتریتیدیس را در خود دارد. اندازهٔ ذرات حدود ۲۸۶٫۵ نانومتر و پتانسیل زتا حدود ۳۴٫۶ میلی‌ولت بود؛ مشخصاتی که برای پایداری و رساندن واکسن از راه مخاط مناسب شمرده شد.
جوجه‌های گوشتی در شش گروه آزمایشی و با ۱۷ تا ۲۲ پرنده در هر گروه بررسی شدند. پروبیوتیک در روز ۱۸ جنینی (داخل تخم) و پس از تفریخ در روزهای ۲، ۴ و ۶ داده شد. واکسن خوراکی روزهای ۳ و ۲۱ تجویز شد و پرنده‌ها در روز ۳۵ با سالمونلا انتریتیدیس آلوده شدند.
ترکیب پروبیوتیک و نانوواکسن پاسخ ایمنی اختصاصی ایجاد کرد و چهار روز پس از آلوده‌سازی، کلونیزاسیون سالمونلا در سکوم را ۱٫۲ لگاریتم (در مبنای ۱۰) بیشتر از واکسن زندهٔ تضعیف‌شدهٔ تجاری کاهش داد. تعداد سلول‌های B فعال و IgA ترشحی اختصاصی در روده و صفرا افزایش یافت. در لوزهٔ سکومی، بیان ژن سیتوکین‌های Th1 و Th17 (اینترفرون گاما و اینترلوکین ۱۷) بالا رفت و سپس سیتوکین تنظیمی اینترلوکین ۱۰ غالب شد؛ نشانهٔ پاسخ ایمنی متعادل.
تعیین توالی ژن 16S rRNA محتوای سکوم نشان داد این ترکیب تنوع کلی میکروبیوتا را تغییر نداد، اما ترکیب جمعیت میکروبی را به‌طور معنادار جابه‌جا کرد. در گروه‌های دریافت‌کنندهٔ پروبیوتیک، باکتری‌های تولیدکنندهٔ اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیر مانند بلوتیا، بوتیریسی‌کوکوس و گروه کریستنسنلاسه R-7 افزایش یافتند. در گروه واکسن تجاری، فراوانی اشریشیا/شیگلا بیشتر و لاکتوباسیل کمتر بود. اثر مشابه لاکتوباسیل‌ها در واکسن خوراکی بر پایهٔ لاکتوباسیل برای اسهال خوکچه‌ها نیز بررسی شده است.
نویسندگان نتیجه می‌گیرند که لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس ایمنی‌زایی و اثر حفاظتی نانوواکسن خوراکی سالمونلا را تقویت می‌کند و میکروبیوم روده را هم به نفع پرنده تغییر می‌دهد. به گفتهٔ آنان، این ترکیب می‌تواند راهی بدون آنتی‌بیوتیک برای مهار سالمونلوز طیور باشد و به کاهش انتقال به انسان، بیماری‌های غذازاد و مقاومت آنتی‌بیوتیکی کمک کند؛ موضوعی که در تعیین نقاط شکست مصرف انروفلوکساسین علیه سالمونلای مرغ هم اهمیت دارد. با این حال، نتایج مربوط به یک آزمایش کنترل‌شده روی جوجه‌های گوشتی است و کارایی آن در گله‌های تجاری و ثبات اثر باید در مطالعات بعدی ارزیابی شود.