بیماری مارک یک بیماری لنفوپرولیفراتیو بسیار مسری مرغ است که ویروس مارک سروتیپ ۱ (MDV-1) ایجاد میکند و با وجود واکسیناسیون گسترده، همچنان دغدغهٔ صنعت جهانی طیور است. واکسنهای کنونی از بیماری بالینی پیشگیری میکنند، اما ظهور سویههای حادتر گزارش شده است. پژوهشگران در بررسی تازهای ژن meq را در نمونههای گلههای تجاری ویتنام توالییابی کردند و هم ژنوم شبیه سویهٔ واکسنی و هم ژنوتیپهای حاد صحرایی یافتند.
هدف و روش
ژن meq نشانگر کلیدی مرتبط با حدت ویروس است. پژوهشگران ۱۲ نمونهٔ مثبت MDV-1 را از مناطق گوناگون ویتنام با توالییابی سانگر ژن کامل meq بررسی کردند و واریانتها را با سویههای واکسنی CVI988/Rispens مقایسه کردند.
سه خوشهٔ ژنتیکی
تحلیل فیلوژنتیک نمونهها را در سه خوشه (G1 تا G3) گذاشت. نمونههای G1 شبیه سویهٔ تضعیفشده بودند، شباهت زیادی به کلونهای CVI988/Rispens داشتند و چهار تا هفت تکرار موتیف غنی از پرولین (PPPP) داشتند. نمونههای G2 و G3 ژنوتیپهای حاد صحرایی شناخته شدند و دو تا سه موتیف PPPP داشتند.
جهشها و ریشهٔ جغرافیایی
مقایسهٔ توالیها چندین جانشینی آمینواسیدی در پروتئین Meq نسبت به CVI988/Rispens نشان داد، از جمله جهشهای حفاظتشدهای که ویژگی سویههای صحرایی آسیایی است. نمونههای ویتنامی بیشتر با تبارهای معاصر آسیایی از چین و هند خوشه شدند.
پیام برای واکسیناسیون
پژوهشگران نتیجه میگیرند که در این مجموعهٔ نمونه هم سویههای مشتق از واکسن و هم سویههای حاد MDV-1 حضور دارند و پایش مولکولی مداوم برای رصد تکامل ویروس و پشتیبانی از راهبردهای واکسیناسیون لازم است. باید توجه کرد که این نتایج بر ۱۲ نمونه استوار است و چکیدهٔ مقاله شیوع سویهها یا کارایی واکسن در این گلهها را گزارش نمیکند. دارواک پیشتر دربارهٔ واکسن ژنحذفشدهٔ SC9-1 برای مارک و واکسنهای ناقل HVT نوترکیب در کره نوشته است. نیاز به پایش مولکولی سویههای میدانی در خبر توالییابی واریانت ۲ برونشیت عفونی هم دیده میشود.