در اکتبر ۲۰۲۶ چند منبع تخصصی همزمان به انتخاب میان واکسن زندهٔ کوکسیدیوز و برنامههای یونوفور در مرغ گوشتی پرداختند. مطلب ۵ اکتبر «Modern Poultry» گفتوگویی حمایتی با Charlie Broussard، دامپزشک Merck Animal Health، است و تصریح میکند محتوای بخش Industry Insights را حامیان فراهم یا سفارش میکنند. گزارش ۲۸ اکتبر Avinews، مقایسهٔ دو برنامهٔ شاتل یونوفور در هلند را با امضای G. Bouwhuis و Monita Vereecken از Huvepharma منتشر کرده است. مقالهٔ «Preventive Veterinary Medicine» (جلد ۲۴۸، مقالهٔ ۱۰۶۷۸۶، PMID ۴۱۵۵۸۲۶۴، نویسندهٔ نخست Eva Lena Estensmo از مؤسسهٔ دامپزشکی نروژ) پویایی آیمریا و کلستریدیوم پرفرنژانس را پس از کنار گذاشتن یونوفور در نروژ بررسی کرده است. Crossref تاریخ انتشار برخط را مارس ۲۰۲۶ و مجوز CC BY 4.0 را ثبت کرده، اما متن کامل در این نوبت بازیابی نشد و این بخش فقط بر چکیدهٔ PubMed استوار است. خبر ۱۳ اکتبر پایگاه Huvepharma نیز گزارش شرکتی از واکسن HuveGuard MMAT و افزودنی B-Act است. پروندهٔ گذشتهنگر Elanco HTSi در Zenodo (شناسهٔ ۲۳۳۱۹۵۸۸) در این نوبت قابل بازیابی نبود و به ارقام آن استناد نشده است.
اعتبار تصویر: سالن پرورش متراکم جوجهٔ گوشتی سفید — Pexels، عکس ۲۷۰۸۳۵۵۲ (عکاس Mark Stebnicki؛ مجوز رایگان Pexels). تصویر تزئینی است و به گلههای همین مطالعات مربوط نیست.
واکسن پیوسته یا چرخش زمستانی؟
بهگفتهٔ Broussard، بسیاری از مرغداریها سالها در ماههای گرم واکسن میدادند و در زمستان به داروهای ضدانگل خوراکی، بهویژه یونوفورها، برمیگشتند. استدلال تاریخی این بود که یونوفور چرخهٔ آیمریا را کامل قطع نمیکند و همین «نشت» به ایمنی تدریجی کمک میکند. او میگوید با بهبود پاشش واکسن در کارخانهٔ جوجهکشی، بازگشت زمستانی لزوماً جهش عملکرد نمیآورد. در این دیدگاه، واکسن «سالن را نیز واکسینه میکند»: سویههای واکسن در بستر غالب میشوند و قطع فصلی این تعادل را به هم میزند. منحنی دفع اووسیست مطلب، از بولتن فنی شمارهٔ ۳۶۶ شرکت Schering-Plough در سال ۲۰۰۴ نقل شده است: اوج کوچک حدود روز هفتم، اوج بزرگتر حدود روز ۱۶ تا ۲۰، و کاهش حدود روز ۲۴ تا ۲۸. این زمانبندی دادهٔ مطالعهای تازه نیست. مطلب Merck یک نظر کارشناسی حمایتشده است، نه مقایسهٔ کنترلشدهٔ جدید.
شاتل یونوفور در جایگاه و تجربهٔ حذف یونوفور
گزارش Avinews مطالعهای در سال ۲۰۲۵ روی ۲۸۸ قطعه جوجهٔ نر Ross 308 را توصیف میکند که ۳۵ روز در جایگاههای بستری نگهداری شدند. در روز ۱۴، با افزودن بستر یک مرغداری تجاری، چالش طبیعی ایجاد شد. گروه A موننسین/نیکاربازین و سپس سالینومایسین (Monimax و سپس Sacox) و گروه B پس از ناراسین/نیکاربازین تا پایان دوره ناراسین (Maxiban و سپس Monteban) دریافت کرد. مرگومیر در هر دو گروه ۴٫۸۶ درصد بود. وزن پایان دوره در گروه A حدود ۳۰ گرم بیشتر، افزایش وزن روزانه ۷۳٫۱۱ در برابر ۷۲٫۲۴ گرم، و شاخص اروپایی کارایی تولید ۴۹۳ در برابر ۴۸۳ گزارش شد. در مرحلهٔ پایانی، اختلاف ضریب تبدیل ۰٫۰۷ واحد به نفع گروه A بود؛ ضریب تبدیل کل دوره و رقم حاشیهٔ اقتصادی در متن استخراجشده نیامده و ساخته نشده است. نویسندگان تعویض یونوفور از موننسین به سالینومایسین را در کاهش فشار انتخاب روی انگل مؤثر میدانند. این مقایسه در سطح جایگاه است و فرآوردههای شرکت نویسندگان را در برابر برنامهٔ رقیب میسنجد. چکیدهٔ مقالهٔ نروژ تصویر سومی میدهد: از سال ۲۰۱۶ مصرف پیشگیرانهٔ کوکسیدیواستات در مرغ گوشتی نروژ کنار گذاشته شده و همهٔ گلهها در تفریخ با واکسن زندهٔ تضعیفشدهٔ اووسیست آیمریا واکسینه میشوند. ترکیب گونههای آیمریا تا حد زیادی با محتوای واکسن همخوان بود. تعداد بالاتر آیمریا ماکسیما و نمرهٔ پایینتر مدیریت، عوامل خطر آنتریت نکروتیک بودند. بهنوشتهٔ چکیده، کوکسیدیوز بهخوبی کنترل شده، اما آنتریت نکروتیک پس از حذف کوکسیدیواستاتها در حال افزایش به نظر میرسد؛ احتمالاً بهدلیل اثر غیرمستقیم یونوفورها بر کلستریدیوم. نویسندگان هشدار میدهند هر جا صنعت به واکسن روی میآورد، این پیامد باید پایش شود. تعداد گله و اندازهٔ اثر در چکیده نیامده و از متن کامل استخراج نشده است.
حمایت رودهای همزمان با واکسن
خبر شرکتی Huvepharma میگوید واکسن HuveGuard MMAT چهار سویهٔ تضعیفشدهٔ آیمریا ماکسیما، میتیس، آسروولینا و تنلا را دارد. در مطالعهای روی ۱۱۰ قطعه جوجهٔ نر راس، واکسن بهصورت قطرهٔ چشمی داده شد و B-Act، حاوی اسپور باسیلوس لیکنیفورمیس سویهٔ DSM 28710، با ۰٫۵ کیلوگرم در تن خوراک اضافه شد. ترکیب واکسن و این افزودنی، ضریب تبدیل را ۰٫۱۴ واحد کاهش داد و ضایعات آیمریا در روزهای ۲۲ و ۲۹ کمتر بود؛ نمرههای دیسبیوز و ضایعات کف پا نیز پایینتر گزارش شد. پایش کیفی مرغداریهای اسپانیا نیز کاهش نمرهها را از حدود سه هفتگی، در صورت همراهی با B-Act، ذکر کرده است؛ اینها دادههای خبر شرکت سازندهاند. در مجموع، انتخاب میان واکسن پیوسته، شاتل یونوفور و حذف کامل یونوفور به هدف گله، کیفیت مدیریت و پایش آنتریت نکروتیک بستگی دارد، نه به یک برندهٔ واحد. زمینهٔ دارو و کاهش مصرف ضدمیکروب در طیور، از جمله باقیمانده داروی طیور روسیه: 15 تخلف، کاهش آنتیبیوتیک طیور: تغذیه مدیریت و فناوری و مقاومت انتروکوکها: اثر کاهش آنتیبیوتیک در مرغداری کانادا در دارواک آمده است. این خبر مجوز یا توصیهٔ تغییر برنامه در ایران نیست.
تحلیل کوتاه
هیچیک از منابع تازهٔ ۲۰۲۶ بهتنهایی نمیتواند یک برنامهٔ واحد را برای همهٔ مرغداریها توصیه کند. گفتوگوی Modern Poultry محتوای حمایتی مرک است و دادهٔ کنترلشدهٔ جدید ارائه نمیکند. مقایسهٔ شاتل در هلند به نفع تعویض موننسین به سالینومایسین بوده، اما نویسندگان وابسته به شرکت صاحب همان فرآوردهها هستند و مطالعه در سطح جایگاه انجام شده است. تجربهٔ نروژ، بر اساس چکیده، نشان میدهد کوکسیدیوز با واکسن زنده قابل کنترل است، اما خطر آنتریت نکروتیک پس از حذف یونوفور ممکن است افزایش یابد. انتخاب برنامه باید با پایش اووسیست، ضایعه و عملکرد گله انجام شود و این خبر مجوز یا توصیهٔ تغییر برنامه در ایران نیست.