کلرامفنیکل یک داروی ضدمیکروبی ممنوع در دام‌های مولد غذاست و ردیابی آن جایگاه مهمی در برنامه‌های پایش باقیماندهٔ دارو دارد. پژوهشگرانی از لهستان و ایتالیا در مطالعه‌ای تازه نشان داده‌اند که باقیماندهٔ این دارو در پر مرغ بسیار طولانی‌تر از پلاسما، کبد و عضله باقی می‌ماند؛ یافته‌ای که پر را به نمونه‌ای مناسب برای تشخیص گذشته‌نگر مواجهه با کلرامفنیکل در طیور تبدیل می‌کند.
طراحی مطالعه
در این پژوهش، جوجه‌ها به‌صورت تجربی به مدت ۷ روز روزانه حدود ۱۸ تا ۲۵ میلی‌گرم کلرامفنیکل به ازای هر کیلوگرم وزن بدن دریافت کردند. سپس روند حذف دارو در انواع مختلف پر (بال، دم، گردن و پا) و نیز پلاسما، کبد و عضله مقایسه شد. برای اندازه‌گیری، روشی مبتنی بر QuEChERS و کروماتوگرافی مایع با طیف‌سنجی جرمی دوگانه (LC-MS/MS) توسعه و اعتبارسنجی شد. بازیابی ظاهری روش بین ۹۰٫۳ تا ۹۷٫۲ درصد، تکرارپذیری درون‌آزمایشگاهی بین ۶٫۳ تا ۹٫۴ درصد و حد تصمیم (CCα) برای همهٔ نمونه‌ها ۰٫۱۰ میکروگرم بر کیلوگرم بود.
ماندگاری در پر در برابر بافت‌ها
یک روز پس از قطع دارو، بیشترین غلظت کلرامفنیکل در پلاسما (۲۴۹۳ میکروگرم بر کیلوگرم) و پرهای دم (۲۴۶۰ میکروگرم بر کیلوگرم) دیده شد. غلظت دارو در پلاسما، کبد و عضله تا روز ۱۴ پس از قطع درمان بالاتر از حد تصمیم بود، اما از روز ۲۱ به بعد به زیر این حد رسید. در مقابل، در هر چهار نوع پر بررسی‌شده، غلظت دارو در کل دورهٔ ۲۸ روزهٔ پایش بالاتر از حد تصمیم باقی ماند. در آخرین نمونه‌برداری، در سن ۴۹ روزگی، بیشترین غلظت در پرهای بال (۸۴ میکروگرم بر کیلوگرم) اندازه‌گیری شد. تحلیل روند حذف نشان داد ماندگاری دارو به‌ویژه در پرهای بال و گردن طولانی است.
کاربرد در پایش باقیماندهٔ داروهای ممنوع
از آنجا که باقیماندهٔ کلرامفنیکل در بافت‌های خوراکی پس از حدود سه هفته به زیر حد قابل تشخیص می‌رسد، آزمایش این بافت‌ها ممکن است مصرف غیرقانونی دارو در گذشته را آشکار نکند. نویسندگان نتیجه می‌گیرند که پر می‌تواند نمونه‌ای ارزشمند برای ارزیابی گذشته‌نگر مواجهه با کلرامفنیکل در طیور باشد. برای آشنایی با برنامه‌های مشابه، گزارش‌های پایش ملی داروهای ممنوعه در گوشت کره و انتقال باقیماندهٔ آنتی‌بیوتیک به خوک‌های درمان‌نشده را ببینید.